"
Haber Merkezi - ASYANINSESİ
İsviçre’nin Davos kasabasında düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu (WEF), bu yıl tarihi bir uyarı ile başladı. Ağustos 2025’te Klaus Schwab’ın yerini alarak Forum’un geçici eş başkanı olan milyarder iş insanı Larry Fink, Salı günü yaptığı açılış konuşmasında teknoloji ve ekonomi dünyasına sert mesajlar verdi.
Fink, Soğuk Savaş'ın bitişinden bu yana geçen 30 yılda yaratılan devasa zenginliğin tabana yayılamadığını belirterek, yapay zeka devriminin de aynı hatayı tekrarlama riski taşıdığını vurguladı.
"BEYAZ YAKALILAR İÇİN KÜRESELLEŞME ETKİSİ"
Fink, konuşmasında yapay zekanın iş gücü üzerindeki olası yıkıcı etkilerini, geçmişte yaşanan sanayi değişimlerine benzetti:
"Berlin Duvarı'nın yıkılmasından bu yana insanlık tarihinde hiç olmadığı kadar büyük bir servet yaratıldı. Ancak gelişmiş ekonomilerde bu servet, sağlıklı bir toplumun sürdürebileceğinden çok daha dar bir kesimin elinde toplandı. Şimdi asıl soru şu: Yapay zeka beyaz yakalı çalışanlara, küreselleşmenin mavi yakalı işçilere yaptığını yaparsa ne olacak? Bu gelecekle ilgili bir sorun değil, bugünün sorunu."
Fink, erken dönem kazançların sadece model sahiplerine, veri sahiplerine ve altyapı sahiplerine aktığını belirterek, "hissedar kapitalizmi" yerine çalışanları ve toplumu da kapsayan bir modelin zorunlu olduğunu yineledi.
RAKAMLARLA UÇURUM: ZENGİN İLE YOKSUL ARASINDAKİ AI MAKASI
2025 yılı, yapay zeka sektörü için bir patlama yılı olurken, veriler bu büyümenin toplumun geneline yansımadığını net bir şekilde ortaya koyuyor. Larry Fink'in konuşmasında ve sonrasında yayınlanan raporlarda öne çıkan çarpıcı istatistikler şöyle:
- Hisse Senetleri Uçuşa Geçti: Morningstar analistlerine göre, Amazon, Alphabet ve Microsoft'un da aralarında bulunduğu 34 AI hissesi 2025 yılında ortalama %50,8 değer kazandı.
- Milyarderlerin Kazancı: Bloomberg Milyarderler Endeksi'ne göre, en zengin 50 Amerikalının net servetindeki medyan artış geçen yıl yaklaşık 10 milyar dolar oldu. Google kurucuları Larry Page 101 milyar dolar, Sergey Brin ise 92 milyar dolar daha zenginleşti.
- Taban Pay Alamıyor: Federal Rezerv verilerine göre, nüfusun daha yoksul olan yarısı, borsa servetinin sadece %1'ine sahip. Bu, yaklaşık 165 milyon insanın toplamda sadece 628 milyar dolarlık hisseye sahip olduğu anlamına geliyor.
- Tepedeki %1: Buna karşılık, en zengin %1'lik hane halkı, kurumsal öz sermayenin neredeyse %50'sine sahip durumda.
Fink, bu "K-tipi" büyüme modelinin (zenginin daha zengin, yoksulun daha yoksul olduğu senaryo) sürdürülemez olduğunu vurguladı.
DAVOS'TA YENİ DÖNEM VE "YAPAY ZEKA PAPASI"NIN UYARISI
Bu yılki Davos, WEF'in kurucusu Klaus Schwab'sız gerçekleştirilen ilk zirve olma özelliğini taşıyor. Schwab, harcama skandalları ve iş yeri suistimali iddialarının ardından görevden ayrılmıştı. Fink, bu yeni dönemde Davos'un sadece şirketlerin büyümesini değil, çalışanların refahını da dert edinen bir meşruiyet kazanması gerektiğini savundu.
Fink'in endişeleri, "Yapay Zeka'nın Godfather'ı" olarak bilinen Nobel ödüllü Geoffrey Hinton tarafından da destekleniyor. Hinton, Eylül ayında yaptığı açıklamada şu uyarıda bulunmuştu:
"Zenginler işçilerin yerine yapay zekayı kullanacak. Bu, kitlesel işsizlik ve kârlarda devasa artış yaratacak. Birkaç kişiyi çok daha zengin, çoğu insanı ise daha yoksul yapacak. Bu yapay zekanın suçu değil, kapitalist sistemin sonucudur."
Fink konuşmasını, iş dünyası liderlerine "seyirci kalmayın" çağrısı yaparak bitirdi: "Kapitalizm, insanları büyümeyi izleyen seyirciler yerine, büyümenin sahiplerine dönüştürecek şekilde evrilmek zorundadır."
"