Haber Merkezi – ASYANINSESİ
Çin ekonomisi, küresel belirsizliklerin gölgesinde geçen 2025 yılını beklenenden daha dirençli bir büyümeyle kapattı. Ancak açıklanan son veriler ve politika belgeleri, Pekin'in artık sadece manşetlerdeki GSYH rakamlarına odaklanmadığını, bunun yerine daha derin bir "yapısal dönüşüm" ve "içsel istikrar" arayışında olduğunu gösteriyor.
Ülke, 2026-2030 yıllarını kapsayan 15. Beş Yıllık Plan'ın ilk yılına girerken; politika yapıcılar rotayı "büyük teşvik paketleri" yerine, yerel talebi artıracak ve insan sermayesini güçlendirecek "ince ayarlı" politikalara çevirdi.
"DÜŞÜK PROFİLLİ GEVŞEME" DÖNEMİ
Çin Merkez Bankası ve Maliye Bakanlığı'nın son hamleleri, bu stratejik değişimin en net göstergesi. Piyasayı aşırı spekülasyona sürükleyecek devasa para muslukları açmak yerine, Nomura analistlerinin "düşük profilli gevşeme" olarak adlandırdığı, hedefe yönelik ve dikkatli faiz indirimleri tercih ediliyor.
Industrial Securities'in baş ekonomisti Wang Han, durumu şöyle özetliyor: "2026'yı değerlendirmek için yapısal değişime orta ve uzun vadeli bakmak gerekiyor. Hedef sadece bir büyüme oranını kovalamak değil, ekonomik kaliteyi artırmak."
Maliye Bakan Yardımcısı Liao Min, Salı günü yaptığı açıklamada, mali harcamaların bu yıl daha da genişletileceğini ancak bunun "sürdürülebilirlik" ilkesiyle yapılacağını vurguladı. Kaynaklar artık altyapı betonlarına değil; tüketime, geçim kaynaklarının korunmasına ve insan sermayesine akacak.
VİTES DEĞİŞİMİ: YENİ BÜYÜME MOTORLARI
Geleneksel büyüme motorları olan gayrimenkul yatırımları ve ihracatın yavaşlamasıyla birlikte Çin, motoru "iç tüketim" ve "teknoloji" ile değiştirmeye çalışıyor.
- İç Talep Stratejisi: Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu , 2026-2030 dönemi için iç talebi genişletme planını bu yıl devreye alacak.
- Yükselen Sektörler: Yaşlı bakımı, yeşil teknoloji ve kültür turizmi gibi hizmet sektörlerinin ekonomideki payının artması hedefleniyor.
- Yapay Zeka ve Üretkenlik: Goldman Sachs ve Moody's raporlarına göre, yapay zeka ve akıllı üretim teknolojileri, ülkenin "toplam faktör verimliliğini" artırarak uzun vadeli büyümenin ana sütunu olacak.
EN BÜYÜK YATIRIM "İNSANA" YAPILACAK
Çin'in yeni dönem politikasındaki en dikkat çekici kavram ise "İnsana Yatırım". Pekin yönetimi, insan sermayesini artık sadece sosyal bir politika olarak değil, ekonomik büyümenin temel girdisi olarak görüyor.
Deloitte'un raporuna göre, hükümet tüketimi artırmak için eski usul "satın alma sübvansiyonları" yerine, doğrudan "hane halkı gelirlerini artırma" yöntemini benimsiyor. NDRC yetkilisi Zhou Chen, istihdam kalitesini artırarak hem şehirli hem de kırsal kesimdeki vatandaşların gelirlerini yükseltecek bir plan üzerinde çalıştıklarını duyurdu.
"NÜFUS TEMETTÜSÜ"NDEN "YETENEK TEMETTÜSÜ"NE
Dünyanın en büyük yıllık STEM mezunu ordusuna sahip olan Çin, demografik yapısını da yeniden yorumluyor.
Pekin Üniversitesi Çin Ekonomik Araştırmalar Merkezi Direktörü Su Jian, bu dönüşümü şu çarpıcı sözlerle ifade ediyor:
"Çin'in avantajı, ucuz iş gücüne dayalı 'nüfus temettüsü'nden, nitelikli iş gücüne dayalı 'yetenek temettüsü'ne evriliyor."
2026 yılı, Çin için sadece yeni bir takvim yılı değil; nicelikten niteliğe, ihracattan iç pazara ve betondan insan zihnine yapılan yatırımın test edileceği tarihi bir dönemeç olacak.
"
