Haber Merkezi - ASYANINSESİ
Tıp dünyası, hastalıkların kökenine inen yeni bir moleküler teknolojiyi konuşuyor. Çin Bilimler Akademisi Kimya Enstitüsü (ICCAS) araştırmacıları, hastalık yapan spesifik proteinlerin seçici olarak yok edilmesini sağlayan yenilikçi bir stratejiye imza attı.
Saygın bilim dergisi Cell'de yayımlanan çalışmaya göre, geliştirilen yöntem vücut içindeki zararlı proteinleri hem "mekansal" hem de "zamansal" hassasiyetle hedefleyip ortadan kaldırabiliyor.
"İLAÇLANAMAZ" DENİLEN PROTEİNLER HEDEFTE
Proteinler, vücudun biyolojik makinesinin temel dişlileridir; ancak anormal çalıştıklarında veya aşırı üretildiklerinde hastalıklara yol açarlar. Geleneksel ilaçlar, genellikle proteinlerin üzerindeki aktif "ceplere" bağlanarak işlevlerini durdurur. Ancak hastalıkla ilişkili pek çok protein, ilaçların tutunabileceği bu tür ceplere sahip değildir. Bu durum, onları geleneksel tedavilere karşı dirençli ve "ilaçlanamaz" kılar.
HÜCRENİN KENDİ ÇÖPÇÜLERİNİ KULLANIYORLAR: SUPTACS
Bu biyolojik engeli aşmak isteyen Çinli ekip, SupTACs adını verdikleri bir araç geliştirdi.
Bu strateji, hücrenin kendi doğal temizlik mekanizması olan ubikuitin-proteazom sistemini "hack"leyerek çalışıyor. SupTACs, yok edilmesi istenen zararlı proteini yakalayıp hücrenin yıkım makinesine (proteazom) yaklaştırıyor ve onun parçalanmasını sağlıyor.
"YAN ETKİ RİSKİ AZALIYOR, KONTROL ARTIYOR"
Çalışmanın baş yazarı ve ICCAS Profesörü Wang Ming, mevcut teknolojilerin sınırlılıklarını ve yeni yöntemin farkını şu sözlerle açıkladı:
"Mevcut hedeflenmiş protein yıkım stratejileri, genellikle ilacın ne zaman ve nerede etki göstereceği konusunda hassas bir kontrolden yoksundur. Bu durum, canlı organizmalardaki etkinliklerini sınırlar ve yan etki riskini artırır."
Wang, geliştirdikleri SupTACs yönteminin bu süreci çok daha kontrollü hale getirdiğini belirtti.
MAYMUNLAR ÜZERİNDE BAŞARILI OLDU
Geliştirilen teknoloji, laboratuvar ortamının ötesine geçerek hayvan deneylerinde de rüştünü ispatladı. SupTACs, maymunlar da dahil olmak üzere birçok hayvan modelinde proteinleri kararlı ve verimli bir şekilde parçalamayı başardı.
Uzmanlar, bu çalışmanın hedeflenmiş protein yıkım teknolojilerinin klinik aşamaya geçişinde kritik bir adım olduğunu vurguluyor.
"
